Archiwum Danuty Rago
Danuta Rago (17.08.1934 Dobre, pow. Nieszawa – 19.12.2000 Piaseczno)
Całe życie zawodowe związana była z fotografią prasową. W pracy reporterskiej interesował ją przede wszystkim portret sytuacyjny. Bezpośrednio po maturze w 1952 roku została zatrudniona w pracowni fotograficznej Zarządu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Sztuki. W następnym roku podjęła studia na Wydziale Aktorskim warszawskiej PWST i wyszła za mąż za Lecha Grabowskiego (krytyka sztuki, autora wielu tekstów z zakresu krytyki i historii fotografii). W 1954 roku urodził się syn Krzysztof. Małżeństwo i narodziny dziecka odmieniły jej życiowe plany. Przerwała studia i podjęła pracę w Ośrodku Dokumentacji PAN. Wkrótce kontynuowała naukę eksternistycznie na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1955 roku związała się z legendarnym Studenckim Teatrem Satyryków w Warszawie. Tam poznała Grzegorza Lasotę, redaktora „Sztandaru Młodych”, który dał jej szansę opublikowania pierwszych zdjęć. Od 1956 roku pracowała jako fotoreporterka w pismach i agencjach prasowych. Fotografia stała się jej zawodem i życiową pasją. Wkrótce jej mężem został reporter Wiesław Nowakowski. Publikowała w tygodniku „Świat” w latach 1956 - 1969, także w „Walce Młodych”, „Sztandarze Młodych”, pracowała dla Agencji Robotniczej, a od 1966 roku w Centralnej Agencji Fotograficznej. W 1967 otrzymała uprawnienia Ministra Kultury i Sztuki do wykonywania zawodu artysty fotografika. Gdy powstał tygodnik „Perspektywy” (1969-1990) redaktorem naczelnym został szef CAF-u, który zaproponował jej współpracę. Początkowo w zespole fotoreporterów, a w 1977 roku zastąpiła na stanowisku szefa działu foto Renarda Dudleya. Na tym stanowisku pozostała do emerytury, co zbiegło się z końcem istnienia pisma. Brała udział w wystawach fotografii, bywała także członkiem jury konkursów fotografii prasowej. Czterokrotnie otrzymywała wyróżnienie honorowe World Press Photo. Jednak od początku pracy zawodowej najbardziej interesowała ją fotografia portretowa. Powstające od lat 50. portrety prezentowała wielokrotnie na wystawach indywidualnych. Pierwszą były 'Szkice do człowieczej struktury' w 1971 roku w warszawskim Empiku, ostatnią „Narodziny fotografa” (Stara Galeria ZPAF, Warszawa, 1999). Wystawa ta stała się podsumowaniem jej wieloletniej pracy i najważniejszą manifestacją twórczą. Zaprezentowała portrety robione z zamysłem, odsłaniające osobowość fotografowanego, charakter i nastrój chwili. Bezpośredni i ujmujący sposób bycia zjednywał jej ludzi, nigdy nie reżyserowała sytuacji. Niemniej jednak jej wieloletnia praca reporterska miała wpływ na dziennikarski sposób interpretacji rzeczywistości. Była członkiem zarządu Klubu Fotografii Prasowej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W 1976 roku została członkiem ZPAF, a w trudnych dla tej organizacji latach 1990–1995, prezesem największego oddziału – Okręgu Warszawskiego. Poświęciła się pracy społecznej i organizacyjnej. Dzięki niej powstało kilkanaście ważnych wystaw historycznych, międzynarodowych i publikacji tematycznych.
Tekst: Anna Duńczyk, pierwodruk: Dokumentalistki. Polskie fotografki XX wieku, Wydawnictwo BOSZ, Olszanica i Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 2008
Całe życie zawodowe związana była z fotografią prasową. W pracy reporterskiej interesował ją przede wszystkim portret sytuacyjny. Bezpośrednio po maturze w 1952 roku została zatrudniona w pracowni fotograficznej Zarządu Ochrony Zabytków w Ministerstwie Kultury i Sztuki. W następnym roku podjęła studia na Wydziale Aktorskim warszawskiej PWST i wyszła za mąż za Lecha Grabowskiego (krytyka sztuki, autora wielu tekstów z zakresu krytyki i historii fotografii). W 1954 roku urodził się syn Krzysztof. Małżeństwo i narodziny dziecka odmieniły jej życiowe plany. Przerwała studia i podjęła pracę w Ośrodku Dokumentacji PAN. Wkrótce kontynuowała naukę eksternistycznie na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. W 1955 roku związała się z legendarnym Studenckim Teatrem Satyryków w Warszawie. Tam poznała Grzegorza Lasotę, redaktora „Sztandaru Młodych”, który dał jej szansę opublikowania pierwszych zdjęć. Od 1956 roku pracowała jako fotoreporterka w pismach i agencjach prasowych. Fotografia stała się jej zawodem i życiową pasją. Wkrótce jej mężem został reporter Wiesław Nowakowski. Publikowała w tygodniku „Świat” w latach 1956 - 1969, także w „Walce Młodych”, „Sztandarze Młodych”, pracowała dla Agencji Robotniczej, a od 1966 roku w Centralnej Agencji Fotograficznej. W 1967 otrzymała uprawnienia Ministra Kultury i Sztuki do wykonywania zawodu artysty fotografika. Gdy powstał tygodnik „Perspektywy” (1969-1990) redaktorem naczelnym został szef CAF-u, który zaproponował jej współpracę. Początkowo w zespole fotoreporterów, a w 1977 roku zastąpiła na stanowisku szefa działu foto Renarda Dudleya. Na tym stanowisku pozostała do emerytury, co zbiegło się z końcem istnienia pisma. Brała udział w wystawach fotografii, bywała także członkiem jury konkursów fotografii prasowej. Czterokrotnie otrzymywała wyróżnienie honorowe World Press Photo. Jednak od początku pracy zawodowej najbardziej interesowała ją fotografia portretowa. Powstające od lat 50. portrety prezentowała wielokrotnie na wystawach indywidualnych. Pierwszą były 'Szkice do człowieczej struktury' w 1971 roku w warszawskim Empiku, ostatnią „Narodziny fotografa” (Stara Galeria ZPAF, Warszawa, 1999). Wystawa ta stała się podsumowaniem jej wieloletniej pracy i najważniejszą manifestacją twórczą. Zaprezentowała portrety robione z zamysłem, odsłaniające osobowość fotografowanego, charakter i nastrój chwili. Bezpośredni i ujmujący sposób bycia zjednywał jej ludzi, nigdy nie reżyserowała sytuacji. Niemniej jednak jej wieloletnia praca reporterska miała wpływ na dziennikarski sposób interpretacji rzeczywistości. Była członkiem zarządu Klubu Fotografii Prasowej Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W 1976 roku została członkiem ZPAF, a w trudnych dla tej organizacji latach 1990–1995, prezesem największego oddziału – Okręgu Warszawskiego. Poświęciła się pracy społecznej i organizacyjnej. Dzięki niej powstało kilkanaście ważnych wystaw historycznych, międzynarodowych i publikacji tematycznych.
Tekst: Anna Duńczyk, pierwodruk: Dokumentalistki. Polskie fotografki XX wieku, Wydawnictwo BOSZ, Olszanica i Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki, Warszawa, 2008